Dość powszechna jest wiedza, że podczas egzaminu sprawdza się umiejętności kandydata na kierowcę w zakresie wykonywania zadań egzaminacyjnych. Obiegowa jest także opinia, że właściwie to każdy może zostać kierowcą, szczególnie swojego samochodu. Jak to wygląda w praktyce?
Rola egzaminatora nie sprowadza się wyłącznie do czysto technicznej oceny umiejętności kandydata na kierowcę. Ustawodawca nałożył na niego obowiązek także swoistej oceny predyspozycji psychofizycznych poprzez dyspozycję, aby przy ocenie kwalifikacji osoby egzaminowanej szczególną uwagę zwrócić na:
- Sposób wykonywania manewrów na drodze
- Zachowanie wobec innych uczestników ruchu drogowego
- Umiejętność oceny potencjalnych lub rzeczywistych zagrożeń
- Skuteczność reagowania w przypadku powstania zagrożenia
- Dynamikę i kulturę jazdy
- Sposób używania mechanizmów sterowania pojazdem
Tak więc mówiąc w skrócie, ocenie egzaminacyjnej podlega także tzw. potocznie refleks przyszłego kierowcy, jego stosunek do innych użytkowników drogi takich jak piesi, rowerzyści, motocykliści czy po prostu inni kierowcy a także umiejętność działania w stresie czy w przypadku bezpośredniego zagrożenia. To oczywiście są już kwestie związane z kategorią zachowań społecznych i osobistych predyspozycji psychicznych, które ustawodawca także poddaje weryfikacji.
Może to zabrzmieć trochę brutalnie, ale z mojej wieloletniej praktyki egzaminacyjnej wynika, że są jednak wśród kandydatów na kierowców osoby, które niestety zupełnie się do tego nie nadają. Fakt, że stanowią one bardzo mały odsetek, nie mniej jednak są. Z punktu widzenia BRD prawo jazdy w rękach takiej osoby byłoby wielką krzywdą dla niej i jeszcze większym zagrożeniem dla wszystkich pozostałych uczestników ruchu drogowego.
Na Forum pojawiają się pytania dotyczące „pola zatrzymania” podczas egzaminu na placu manewrowym. Czy mógłby Pan sprecyzować co jest błędem a co powoduje natychmiastowe przerwanie egzaminu?
Na wstępie chciałbym zastrzec, że moje wszystkie odpowiedzi dotyczą sytuacji związanych z egzaminem na prawo jazdy kategorii „B”
Definicja „pola zatrzymania” i czynności bezpośrednio do tej definicji przypisanych jest precyzyjnie zapisane w Instrukcji Egzaminowania. Dlatego – nawiązuję do tego co wcześniej powiedziałem – tak ważne jest aby kandydat na kierowcę właśnie z tą Instrukcją się szczegółowo zapoznał. Ale to co należy generalnie podkreślić to dwie sytuacje najczęściej się zdarzające:
pierwsza, która klasyfikowana jest jako błąd nie wywołujący przerwania egzaminu - to niezmieszczenie się w polu zatrzymania obrysem pojazdu;
i druga, która powoduje natychmiastowe przerwanie egzaminu – to potrącenie lub przewrócenie tyczki.
Namawiam zdających, aby wyobrazili sobie, że te tzw. tyczki to ludzie i przewrócenie lub potrącenie to określone, często tragiczne skutki dla BRD.
A co konkretnie oznacza „przygotowanie do jazdy”?
No właśnie, i tym razem odsyłam do Instrukcji. Powinna ona być swoistą Biblią dla wszystkich przyszłych kierowców.
Ale odpowiadając na to pytanie wyjaśniam, że osoba egzaminowana zobowiązana jest w ramach wykonywania tego zadania do wykonania pięciu czynności:
- właściwego ustawienia fotela kierowcy, tak aby można było swobodnie operować pedałami samochodu i kierownicą;
- właściwego ustawienia zagłówków, co Instrukcja definiuje następująco: „ zagłówki powinny być ustawione blisko za głową na wysokości głowy”
- właściwego ustawienia lusterek co w Instrukcji zostało zdefiniowane następująco:” w lewym lusterku kierowca powinien widzieć lewy bok pojazdu i lewy obszar przestrzeni za pojazdem; w prawym lusterku kierowca powinien widzieć prawy bok pojazdu i prawy obszar przestrzeni za pojazdem; w wewnętrznym lusterku kierowca powinien widzieć przez tylną szybę obszar przestrzeni za pojazdem”
- prawidłowo zapiąć pasy bezpieczeństwa i przy tej czynności proponowałbym sprawdzić napięcie pasów i czy nie są skręcone;
- a także sprawdzić czy są zamknięte drzwi, oczywiście nie tylko te po stronie kierowcy
Czy egzaminator może wydawać „mylące” polecenia podczas egzaminu ?
W terminologii egzaminacyjnej nie ma pojęcia „mylące polecenia”. Egzaminator jest zobowiązany do wydawania poleceń osobie egzaminowanej dotyczących kierunku jazdy lub wykonania określonego zadania egzaminacyjnego. Obydwie kategorie poleceń nie mogą być sprzeczne z obowiązującym stanem prawnym, z obowiązującymi na drodze zasadami ruchu oraz nie mogą stwarzać możliwości zagrożenia dla BRD.
Warto też pamiętać, że zawsze można poprosić egzaminatora o powtórzenie polecenia lub jego doprecyzowanie, jeżeli jest dla danej osoby niezrozumiałe.
